FANDOM


Język seloński

Występowania języka selońskiego na mapie europy wschodniocentralnej (kolor żółty)



Bałtowie
Symbol Perkuna
Historia
Starożytność Plemiona bałtyjskieMitologia Bałtyjska
Średniowiecze Wielkie Księstwo LitewskieKsięstwa Łotewskie i Estońskie
Nowożytność BałtycyzacjaImperium Florencjuszy
Współczesność Federacja Stanów Bałtyjskich Litwy
Plemiona
Bałtowie Zachodni PomezaniePogezanieWarmowieBartowieNatangowieSkalowowieGalindowieJaćwingowie
Bałtowie Wschodni LitwiniAuksztociDeltuwieNalseniNerisowieAlseniGajzowieKarsowieKnieciKuleniMilżawiniSauleciMedynowieUpitowie

Język Seloński (z sel. Sėlų kaalbų) - Indoeuropejski język wymarły należący do bałtowiańskiej rodziny języków z grupy południowobałtyjskiej. Dawna mowa ojczysta zelońskiej grupy Selończyków. Dzielił się na język seloński właściwy używany w krainie historycznej Selonii i Zelonii oraz dialekt Silene spotykany naturalnie niegdyś wzdłuż południowej części rzeki Dźwiny, a także na ruskim Połocku.

Język seloński jest najprawdopodobniej tak stary, jak nacja zelońska, która przybyła z nad dolnego Dniepru na tereny dzisiejszej Zelonii w V-VI tysiącleciu p.n.e, na krótko po rozpadzie języka bałtosłowiańskiego. Mowa starożytnych 



Języki bałtyjskie - poprawa

Języki południowobałtyjskie

selończyków charakteryzuje się brakiem samogłoski "a", która tu zastępowane jest podwójnym "a" ("aa"), które czasem zapisuje się jako "ā" i wysokim tonem wymowy głoski "e" ("ė"), a także zanikiem "u" w pierwszych słowach danego wyrazu. We wczesnym średniowieczu św. Polideks głosząc prawosławie obrządku słowiańsiego wśród pogańskich Bałtów odwiedził wybrzeża Dźwiny, skąd głosił kazania wśród Łatgalów, Zemgalów i Zemów nawołując do przejścia na wiarę chrystusową, co u tych pierwszych o mało nie przepłacił życiem. Zemgalowie nie okazywali agresji wobec misjonarza, ale też nie chcieli go słuchać. Jednak naddźwińscy Zemowie zostali szybko nawróceni na prawosławie obrządku słowiańskiego, co nie podzielili pozostali Bałtowie z tej grupy. W wyniku chrystianizacji Zemów naddźwińsich pojawiła się nowa kraina historyczna Silenia przez nich zamieszkiwana oraz wyodrębnił się nowy dialekt wzbogacony w słownictwo związanę z elementami wiary chrześcijańskiej (np. łacińskie Episcopus zamieniono na rodzime jessu krevis [dosł. "Jezusowy Kriwe [arcykapłan]"]) wywodzące się z języka staroruskiego lub utworzone z konbinacji rodzimych wyrazów.

W X n.e wraz z ekspansią nowopowstałego państwa litewskiego na północ Zelonia została zdobyta przez pogańskiego księcia Bardoga, który wygnał chrześcijańskich Zemów ze swoich ziem, a na ich miejsce sprowadził ludność litewskojęzyczną. Większość prawosławnych Zemów z Sileni schroniła się w ruskim Połocku - gdzie zachowali swój język i kulturę do XII n.e, by ulec asymilacji - i w okolicznej wsi Farynów, w której zachowali swoją bałtyjskość aż do XVI. Przyczyną tego stanu rzeczy była selońska większość w regionie (według XIII-wiecznego staroruskiego spisu powszechnego, wieś Farynów liczyła 3500 mieszkańców, z czego aż 2500 posługiwało się językiem selońskim). Ostatnia osoba, której język seloński był językiem ojczystym - Algirdas Vytautas Songail urodził się 7 kwietna 1920 roku we wsi Farynów i zmarł 50 lat później na Litwie 8 marca. Od tego czasu język nie jest używany.

Przykłady wyrazów z języka SelońskiegoEdytuj

Seloński właściwyEdytuj

  • Kriwė ("Arykapłan")
  • Sėlaa/Sėlā ("Selonia")
  • Numaa/Numā ("budynek kultowy; świątynia")
  • Zymeaa/Zymeā ("Ziemia")
  • Waa-aabisė/Wā-ābisė ("wabik [na ryby]")
  • Wdoaa/Wdoā ("Woda")
  • Daagaavaa/Dāgāvā ("Dźwina [rzeka]")
  • Zibaa/Zibā ("miasto, gród")
  • Rlenaa/Rlenā ("rzeka")
  • Mikaasaa/Mikāsā ("las")
  • Ribuaa/Ribuā ("ryba")
  • Mikloaa/Mikloā ("zając")
  • Dyjgaa/Dyjgā ("drewno")
  • Dygaa/Dygā ("drzewo")
  • Paavaasaariaa/Pāvāsāriā ("wiosna")
  • Waauaa/Wāuā ("wiatr")
  • Naaktaa/Nāktā ("noc")
  • Mėnuoaa/Mėnuoā ("tydzień")
  • Diyaa/Diyā ("dzień")
  • Gaaisaas/Gāisās ("ogień")

dialekt SileńskiEdytuj

  • Jessu ("Jezus")
  • Jessu Kriwe ("Biskup")
  • Jessu Zigo ("Ksiądź")
  • bėndraavimaasaa/bėndrāvimāsā ("Komunia")
  • Noudė deivaas/Noudė deivās (dosł. "Zakaz Boży"; "Grzech")
  • Numaa Jessu/Numā Jessu ("Kościół")
  • Sodybaa Devis/Sodybā Devis ("Klasztor")
  • Sodybaa Devis Miserunaas/Sodybā Devisė Misėrunās lub Sodėvmis ("Mnich")
  • Dėvis ("Bóg")
  • Chiėst ("Chrzest")
  • Kėjmaa devis/Kėjmā devis ("Błogosławieństwo")
  • Daakoaa/Dākoā ("Dekalog")
  • Jessu tikėjimaa/Jessu tikėjimā ("Chrześcijaństwo")

Odmiana Edytuj

PrzypadkiEdytuj

Rodzaj męski
Przypadek Odpowiednik w języku polskim Odpowiednik w języku selońskim
M. Odważny Draasos
D. Odważnego Draases
C. Odważnemu Draasu
B. Odważnego Draases
N. Odważnym Draasol
Ms. Odważnym Draasks
W. Odważny ---------
Rodzaj żeński
Przypadek Odpowiednik w języku polskim Odpowiednik w języku selońskim
M. Odważna Draasosmot
D. Odważnej Draasesmot
C. Odważnej Draasumot
B. Odważną Draasesmot
N. Odważną Drassolmot
Ms. Odważnej Draasksmot
W. Odważna ---------

Wybrane zwroty z języka selońskiegoEdytuj

Odpowiednik w języku selońskim Odpowiednik w języku polskim
Dėvis kėjmoii dėvis Sėlā. Bóg błogosławi Selonie.
Hojā! Cześć!
Nugājā! Żegnaj!
Ās Sloiv. Jestem Polakiem.
Nimo ās... Nazywam się...

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki